Làm lên hay làm nên, ý nghĩa và mẹo nhớ

6 phút đọc

Làm nên mới là cách viết đúng khi muốn chỉ kết quả hay thành tựu đạt được từ một quá trình nỗ lực. Nhiều người viết sai thành làm lên do thói quen phát âm hoặc suy luận theo nghĩa đen. Việc hiểu đúng và nhớ lâu sự khác biệt này sẽ giúp bạn diễn đạt chuẩn xác hơn trong cả văn nói và văn viết.

Làm lên hay làm nên: Từ nào đúng?

Trong tiếng Việt, làm nên là từ viết đúng chính tả, được dùng để chỉ hành động tạo ra thành quả, công trình hoặc kết quả có giá trị. Còn làm lên tuy là một cụm từ có thể xuất hiện nhưng ý nghĩa hoàn toàn khác, thường mang nghĩa nâng cao hoặc khiến thứ gì đó ở vị trí thấp trở nên cao hơn. Chính vì vậy, hai cụm từ này không thể thay thế cho nhau.

Từ ngữ Đúng chính tả Nghĩa chính Ngữ cảnh sử dụng
Làm nên Đúng Tạo ra thành công, thành tựu Thành quả, sự nghiệp
Làm lên Không sai nhưng khác nghĩa Khiến thứ gì đó ở vị trí thấp lên cao hơn Vật thể, hành động vật lý

Ý nghĩa và cách dùng của từng cụm từ làm nên và làm lên

Dù cấu trúc khá giống, nhưng cách dùng của làm nên và làm lên lại khác nhau hoàn toàn. Việc phân biệt ý nghĩa sẽ giúp bạn tránh được lỗi dùng sai.

Làm nên nghĩa là gì

Làm nên dùng để diễn tả việc tạo ra điều gì đó quan trọng hoặc giá trị sau một quá trình cố gắng. Từ này thường mang sắc thái tích cực và xuất hiện nhiều trong lời khen ngợi, động viên.
Ví dụ:

  • Anh ấy đã làm nên một thương hiệu nổi tiếng từ hai bàn tay trắng.
  • Nhiều nghệ sĩ trẻ đang làm nên dấu ấn riêng trong âm nhạc.
  • Chính tinh thần đoàn kết đã làm nên chiến thắng vang dội.

Làm lên nghĩa là gì

Làm lên không phải từ chuẩn mực trong tiếng Việt. Nhiều người thường nhầm lẫn do cách phát âm hoặc nghe không kỹ, dẫn đến dùng sai, gây khó hiểu hoặc làm câu văn kém chính xác.

Mẹo ghi nhớ đúng chính tả làm nên và làm lên

Để dễ dàng nhớ và sử dụng chính xác, bạn có thể áp dụng các cách sau:

  • Nghĩ đến làm nên như việc tạo dựng sự nghiệp hoặc thành công, thường đi kèm các từ như chiến thắng, kỳ tích, thương hiệu.
  • Nghĩ đến làm lên như một hành động vật lý, thường gắn với các vật thể như tường, nhà, cầu.
  • Khi câu nói mang ý nghĩa thành tựu, thành công, hãy dùng làm nên. Khi câu liên quan đến nâng lên hoặc dựng lên, hãy dùng làm lên.
  • Tự đặt vài câu ví dụ với mỗi từ để ghi nhớ sâu hơn.

Bài tập phân biệt làm nên và làm lên

Bạn có thể tự luyện bằng cách đọc các câu sau và điền từ thích hợp:

  1. Tinh thần đoàn kết đã … chiến thắng lịch sử.
  2. Họ đang … một cây cầu mới bắc qua sông.
  3. Cô ấy đã … một thương hiệu thời trang nổi tiếng.
  4. Người dân địa phương cùng nhau … bức tường chắn sóng kiên cố.

(Đáp án: 1. làm nên, 2. làm lên, 3. làm nên, 4. làm lên)

Lời kết

Làm lên hay làm nên tuy giống nhau về âm thanh nhưng ý nghĩa và cách dùng khác biệt rõ rệt. Làm nên chỉ thành tựu, kết quả đáng ghi nhận, còn làm lên thường chỉ hành động vật lý. Nắm rõ sự khác nhau sẽ giúp bạn giao tiếp chuẩn mực và viết đúng chính tả, thể hiện sự chuyên nghiệp trong từng câu chữ.