Decibel (ký hiệu dB) là đơn vị được dùng để đo cường độ âm thanh mà tai người cảm nhận. Ngoài ra, cường độ âm vật lý còn được đo bằng oát trên mét vuông (W/m²). Trong đời sống, decibel là đơn vị phổ biến nhất để đánh giá độ to, nhỏ của tiếng ồn.
Đơn vị nào được dùng để đo cường độ âm thanh?
Decibel (dB) là đơn vị được dùng để đo cường độ âm thanh trong thực tế. Đây chính là thông số kỹ thuật xuất hiện trên loa, amply và các thiết bị âm thanh. Decibel dùng để biểu thị mức độ mạnh, yếu của âm thanh mà tai người có thể cảm nhận được.
Bạn đang xem: Đơn vị nào được dùng để đo cường độ âm thanh? Giải đáp

Cần phân biệt hai khái niệm liên quan. Cường độ âm (I) — lượng năng lượng sóng âm truyền qua một đơn vị diện tích trong một đơn vị thời gian — có đơn vị là oát trên mét vuông (W/m²). Còn mức cường độ âm (L) — đại lượng dùng để so sánh độ to nhỏ — có đơn vị là Ben (B), và trong thực tế người ta dùng decibel (dB), bằng 1/10 Ben.
Đơn vị decibel được đặt theo tên nhà khoa học người Scotland Alexander Graham Bell, người phát minh ra điện thoại. Vì tai người cảm nhận âm thanh theo thang logarit chứ không tuyến tính, decibel cũng là một đơn vị đo logarit.
Vì sao decibel là thang đo logarit?
Decibel là thang đo logarit vì tai người phản ứng với âm thanh theo tỷ lệ nhân, không phải cộng. Điều này giúp biểu diễn khoảng biến thiên cực rộng của âm thanh bằng những con số nhỏ, dễ xử lý.
Xem thêm : Viên tướng nào chỉ huy quân Tống xâm lược Đại Việt 1077?
Mức cường độ âm được tính theo công thức L(B) = lg(I/I₀), trong đó I₀ là cường độ âm chuẩn, tương ứng ngưỡng nghe thấp nhất của con người, được chọn bằng 10⁻¹² W/m². Cường độ âm chuẩn này là mốc tham chiếu cho toàn bộ thang đo.
Đặc điểm của thang logarit thể hiện rõ qua các con số cụ thể:
- Tăng 10 dB nghĩa là cường độ âm tăng gấp 10 lần, nhưng tai chỉ cảm nhận âm thanh to gấp khoảng 2 lần.
- Âm thanh mạnh gấp 100 lần âm yếu nhất được đo là 20 dB, gấp 1.000 lần là 30 dB.
- 0 dB không có nghĩa là im lặng tuyệt đối, mà là âm thanh nhỏ nhất tai người có thể nghe trong điều kiện lý tưởng.
Bảng mức decibel của các âm thanh thường gặp
Để hình dung độ lớn của từng mức decibel, bảng dưới đây tổng hợp cường độ âm thanh quen thuộc trong đời sống hằng ngày, giúp bạn dễ dàng đối chiếu.
| Mức decibel (dB) | Nguồn âm thanh tương ứng |
|---|---|
| 0 – 10 dB | Ngưỡng nghe, lá cây xào xạc, tiếng nước nhỏ giọt |
| 30 – 40 dB | Thư viện yên tĩnh, tiếng thì thầm |
| 60 dB | Cuộc trò chuyện bình thường |
| 70 – 80 dB | Đường phố đông đúc, máy hút bụi |
| 110 dB | Còi xe hơi, hòa nhạc rock |
| 140 dB | Tiếng súng, pháo nổ (ngưỡng đau) |
| 194 dB | Mức âm thanh cao nhất lý thuyết trong không khí |
Bảng cho thấy khoảng chênh lệch rất lớn giữa các nguồn âm. Nhờ thang logarit, toàn bộ dải này được gói gọn trong khoảng 0 đến gần 200 dB.
Ngưỡng decibel an toàn cho thính giác
Mức decibel không chỉ mô tả độ to mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe thính giác. Tiếp xúc âm thanh quá lớn trong thời gian dài có thể gây tổn thương tai vĩnh viễn.
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), không nên tiếp xúc liên tục với tiếng ồn trên 85 dB. Cục Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Hoa Kỳ (OSHA) quy định giới hạn 85 dB(A) trong 8 giờ làm việc để giảm nguy cơ mất thính lực.
- Dưới 70 dB: Có thể nghe thoải mái nhiều giờ mà không gây hại.
- 70 – 85 dB: Gây tổn thương nhẹ nếu tiếp xúc kéo dài trên 8 tiếng liên tục.
- Trên 90 dB: Tai chỉ chịu được tối đa khoảng 1 giờ mỗi ngày.
- Trên 100 dB: Thời gian an toàn giảm còn 10 – 15 phút.
- Trên 140 dB: Có thể gây tổn thương thính giác nghiêm trọng ngay lập tức.
Xem thêm : Sóng điện từ và sóng cơ không có chung tính chất nào?
Ở môi trường ồn như công trường hay nhà máy, nên trang bị bịt tai hoặc thiết bị chống ồn để bảo vệ thính lực.
Câu hỏi thường gặp về đơn vị đo cường độ âm thanh
Đơn vị đo cường độ âm thanh là gì?
Là decibel (dB) trong thực tế; cường độ âm vật lý dùng đơn vị oát trên mét vuông (W/m²).
1 Ben bằng bao nhiêu decibel?
1 Ben (B) bằng 10 decibel (dB). Decibel là bội số phổ biến hơn Ben.
Tại sao decibel không phải thang tuyến tính?
Vì tai người cảm nhận âm thanh theo logarit, giúp biểu diễn khoảng âm thanh rất rộng bằng số nhỏ.
Mức decibel nào bắt đầu gây hại cho tai?
Từ 85 dB trở lên nếu tiếp xúc kéo dài, theo khuyến nghị của WHO và OSHA.
Tóm lại, decibel (dB) là đơn vị chuẩn dùng để đo cường độ âm thanh trong đời sống, còn W/m² là đơn vị của cường độ âm vật lý. Hiểu rõ thang đo decibel giúp bạn không chỉ đánh giá độ to nhỏ của âm thanh mà còn nhận biết ngưỡng an toàn để bảo vệ thính giác trước tiếng ồn hằng ngày.
Nguồn: https://khoangcach.com
Danh mục: Kiến thức