Máy tính điện tử đầu tiên trên thế giới là máy nào?

7 phút đọc

Máy tính điện tử đầu tiên trên thế giới là ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer), ra mắt ngày 15/2/1946 tại Đại học Pennsylvania, Hoa Kỳ. ENIAC là cỗ máy hoàn toàn điện tử, có thể lập trình lại và đa năng, mở ra kỷ nguyên máy tính hiện đại.

Máy tính điện tử đầu tiên trên thế giới là máy nào?

Máy tính điện tử đầu tiên là ENIAC, viết tắt của Electronic Numerical Integrator and Computer — tạm dịch là Máy tích hợp và tính toán số điện tử. Máy được giới thiệu chính thức ngày 15/2/1946 tại Đại học Pennsylvania, Hoa Kỳ.

Máy tính điện tử đầu tiên trên thế giới là máy nào
Máy tính điện tử đầu tiên trên thế giới là máy nào

ENIAC được công nhận là máy tính điện tử đầu tiên vì đạt đủ ba tiêu chí quan trọng: hoàn toàn điện tử, có thể lập trình lại, và đa năng — giải được nhiều dạng bài toán khác nhau. Đây là điểm khác biệt so với các thiết bị tính toán cơ học trước đó.

Máy do hai kỹ sư điện John Presper Eckert và John Mauchly thiết kế từ năm 1943 và hoàn thành cuối năm 1945. Báo chí thời đó gọi ENIAC là “bộ não khổng lồ” (Giant Brain) nhờ tốc độ tính toán vượt trội so với máy cơ điện.

Thông số kỹ thuật nổi bật của ENIAC

ENIAC gây ấn tượng bởi kích thước khổng lồ và cấu tạo phức tạp so với máy tính ngày nay. Bảng dưới đây tổng hợp các thông số chính của cỗ máy này:

Thông số Giá trị
Trọng lượng Khoảng 27 tấn
Diện tích chiếm dụng Khoảng 167 mét vuông
Số ống chân không 17.468 ống
Số rơ-le 1.500 rơ-le
Số điện trở 70.000 điện trở
Năm hoạt động 1946 – 1955

Với khả năng thực hiện hàng nghìn phép tính mỗi giây, ENIAC rút ngắn thời gian tính toán từ hàng giờ xuống chỉ còn vài phút. Cỗ máy chính thức ngừng hoạt động vào ngày 2/10/1955.

ENIAC ra đời để làm gì?

ENIAC được chế tạo xuất phát từ nhu cầu cấp thiết của quân đội Mỹ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Mục tiêu ban đầu là tính toán bảng đường đạn pháo binh (ballistic tables) một cách nhanh chóng và chính xác.

Các đơn vị pháo binh cần xác định góc nòng súng, tốc độ gió và điều kiện địa hình để nhắm bắn chính xác. Công việc này nếu tính tay đòi hỏi hàng trăm giờ, trong khi ENIAC xử lý chỉ trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, dự án hoàn thành sau khi chiến tranh kết thúc. Sau đó ENIAC được chuyển sang phục vụ nghiên cứu khoa học, đóng góp cho nhiều lĩnh vực và đặt nền móng cho các máy tính hiện đại về sau.

Đội ngũ lập trình viên nữ đầu tiên của ENIAC

Một chi tiết ít người biết là những lập trình viên đầu tiên của ENIAC đều là phụ nữ. Nhóm sáu nữ điều hành, thường gọi là “Đội nữ ENIAC”, được xem là nhóm phụ nữ đầu tiên trên thế giới tham gia phát triển chương trình máy tính.

Vào thời điểm đó, công việc lập trình được coi là nhiệm vụ thứ yếu và thường giao cho phụ nữ, trong khi thiết kế phần cứng do nam giới đảm nhiệm. Điều này trái ngược với hình dung phổ biến hiện nay về nghề lập trình.

Đóng góp của những nữ lập trình viên này lâu nay ít được ghi nhận, nhưng gần đây đã được nhìn nhận lại như một phần quan trọng trong lịch sử ngành công nghệ thông tin.

Phân biệt ENIAC với các thiết bị tính toán khác

Trước ENIAC từng có nhiều thiết bị tính toán, nhưng chúng không đáp ứng đủ tiêu chí để được gọi là máy tính điện tử đa năng. Sự khác biệt nằm ở nguyên lý hoạt động và khả năng lập trình:

  • Máy cơ học và cơ điện: Hoạt động dựa trên bánh răng, rơ-le cơ học, tốc độ chậm hơn nhiều lần so với linh kiện điện tử.
  • Thiết bị chuyên dụng: Một số máy điện tử trước đó chỉ giải được một dạng bài toán cố định, không lập trình lại được.
  • ENIAC: Hoàn toàn điện tử, lập trình lại được và đa năng — hội tụ đủ ba yếu tố nên được công nhận là máy tính điện tử đầu tiên.

Chính vì kết hợp cả ba đặc điểm trên, ENIAC được Bách khoa toàn thư máy tính và giới nghiên cứu công nhận rộng rãi là cột mốc khởi đầu của điện toán hiện đại.

Câu hỏi thường gặp về máy tính điện tử đầu tiên

ENIAC ra mắt năm nào?

ENIAC ra mắt ngày 15/2/1946.

Ai phát minh ra ENIAC?

Hai kỹ sư John Presper Eckert và John Mauchly.

ENIAC được chế tạo ở đâu?

Tại Đại học Pennsylvania, Hoa Kỳ.

ENIAC nặng bao nhiêu?

Khoảng 27 tấn.

Tóm lại, ENIAC là máy tính điện tử đầu tiên trên thế giới, ra đời năm 1946 tại Đại học Pennsylvania và mở ra kỷ nguyên điện toán hiện đại. Từ cỗ máy nặng 27 tấn phục vụ tính toán quân sự, công nghệ máy tính đã phát triển vượt bậc cho đến ngày nay. Thanglongwaterpuppet hy vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ hơn về dấu mốc quan trọng này trong lịch sử công nghệ.