Mô phân sinh bên có chức năng tạo ra sinh trưởng thứ cấp, tức làm tăng độ dày (đường kính) của thân, rễ và cành cây. Nhờ hoạt động phân chia liên tục của loại mô này, thân cây gỗ ngày càng to ra theo năm tháng. Mô phân sinh bên chỉ có ở cây Hai lá mầm.
Mô phân sinh bên có chức năng gì?
Mô phân sinh bên có chức năng chính là tạo ra sinh trưởng thứ cấp, làm tăng đường kính của thân, rễ và cành theo chiều ngang. Đây là lý do các cây thân gỗ ngày càng to lớn qua thời gian.
Bạn đang xem: Mô phân sinh bên có chức năng gì? Giải đáp sinh học

Loại mô này gồm những tế bào chưa phân hóa, có khả năng phân chia liên tục. Mô phân sinh bên phân bố theo dạng hình trụ, hướng ra phía ngoài của thân và rễ cây. Chính hoạt động phân chia tế bào của lớp mô này giúp bề dày của cây gia tăng đều đặn.
Một đặc điểm quan trọng cần nhớ: mô phân sinh bên chỉ có ở cây Hai lá mầm (thực vật hạt kín thân gỗ). Các cây Một lá mầm như lúa, ngô, tre không có loại mô này, nên thân của chúng không to thêm về đường kính sau khi trưởng thành.
Cấu tạo của mô phân sinh bên
Mô phân sinh bên không phải là một khối đồng nhất mà gồm hai thành phần chính với vị trí và vai trò khác nhau. Đoạn dẫn dắt này giúp bạn nắm rõ từng bộ phận cấu thành.
- Tầng sinh trụ (tầng sinh mạch): nằm giữa mạch gỗ và mạch rây, tạo ra mạch gỗ mới ở phía trong và mạch rây mới ở phía ngoài, làm thân to ra.
- Tầng sinh vỏ (tầng sinh bần): nằm phía ngoài, sinh ra lớp bần bảo vệ thân cây khỏi mất nước và tác động cơ học.
Hai tầng sinh này hoạt động song song, tạo nên các vòng gỗ đặc trưng ở cây thân gỗ. Mỗi năm cây thường tạo thêm một vòng gỗ, giúp con người ước tính tuổi của cây qua việc đếm số vòng.
Phân biệt mô phân sinh bên và mô phân sinh đỉnh
Xem thêm : 1,5 tấn bằng bao nhiêu kg? Cách đổi đơn vị khối lượng
Nhiều học sinh nhầm lẫn giữa hai loại mô phân sinh này. Bảng dưới đây so sánh trực tiếp để làm rõ chức năng và đặc điểm của từng loại.
| Tiêu chí | Mô phân sinh đỉnh | Mô phân sinh bên |
|---|---|---|
| Vị trí | Đỉnh thân, cành, rễ | Dọc theo thân, rễ (hình trụ) |
| Chức năng | Tăng chiều dài (sinh trưởng sơ cấp) | Tăng đường kính (sinh trưởng thứ cấp) |
| Có ở loại cây | Cả Một lá mầm và Hai lá mầm | Chỉ cây Hai lá mầm |
Tóm lại, mô phân sinh đỉnh làm cây cao lên và rễ dài ra, còn mô phân sinh bên làm cây to ra theo bề ngang. Hai loại mô phối hợp giúp cây phát triển hoàn chỉnh cả về chiều cao lẫn độ vững chắc.
Sinh trưởng thứ cấp diễn ra như thế nào?
Sinh trưởng thứ cấp là quá trình gắn liền trực tiếp với chức năng của mô phân sinh bên. Hiểu quá trình này giúp lý giải vì sao cây gỗ có thể sống hàng trăm năm và ngày càng to lớn.
Khi cây bước vào giai đoạn trưởng thành, tầng sinh trụ bắt đầu phân chia tế bào mạnh mẽ. Các tế bào mới hình thành ở cả hai phía tạo nên lớp gỗ và lớp vỏ dày dần. Quá trình này lặp lại qua nhiều năm, khiến đường kính thân tăng liên tục.
Kết quả của sinh trưởng thứ cấp là hệ thống mạch dẫn phong phú và bộ khung nâng đỡ vững chắc. Nhờ đó, cây gỗ lớn có thể vươn cao, chịu được gió bão và vận chuyển nước, chất dinh dưỡng đi khắp cơ thể một cách hiệu quả.
Vai trò của mô phân sinh đối với thực vật
Mô phân sinh nói chung đóng vai trò nền tảng cho toàn bộ sự sinh trưởng của thực vật. Đây là nhóm tế bào chưa phân hóa, giữ khả năng phân chia suốt đời sống của cây.
Xem thêm : 1 atm bằng bao nhiêu Pa? Cách đổi đơn vị áp suất
Cơ sở của sự sinh trưởng ở thực vật chính là sự phân chia tế bào thuộc các mô phân sinh. Nhờ mô phân sinh đỉnh, cây tăng chiều dài để vươn tới ánh sáng và tìm nguồn nước. Nhờ mô phân sinh bên, cây tăng đường kính để nâng đỡ cơ thể ngày một lớn.
Ngoài hai loại chính, một số cây Một lá mầm còn có mô phân sinh lóng nằm ở gốc các lóng thân, giúp lóng vươn dài nhanh. Đây là lý do cây tre, lúa có thể cao lên nhanh chóng dù không có mô phân sinh bên.
Câu hỏi thường gặp về mô phân sinh bên
Mô phân sinh bên có ở loại cây nào?
Chỉ có ở cây Hai lá mầm (thực vật thân gỗ hạt kín).
Mô phân sinh bên gồm những thành phần nào?
Gồm tầng sinh trụ và tầng sinh vỏ (tầng sinh bần).
Vì sao cây lúa, tre không to thêm về đường kính?
Vì chúng là cây Một lá mầm, không có mô phân sinh bên.
Vòng gỗ hằng năm do đâu mà có?
Do hoạt động phân chia của tầng sinh trụ theo mùa.
Tóm lại, mô phân sinh bên có chức năng tạo ra sinh trưởng thứ cấp, làm tăng độ dày của thân, rễ và cành ở cây Hai lá mầm. Cùng với mô phân sinh đỉnh phụ trách chiều dài, mô phân sinh bên giúp cây phát triển toàn diện và vững chắc. Nắm vững kiến thức này là nền tảng quan trọng khi học chương trình Sinh học về sinh trưởng ở thực vật.
Nguồn: https://khoangcach.com
Danh mục: Kiến thức