Phát biểu không đúng về đặc điểm dân số nước ta hiện nay là các nhận định cho rằng “gia tăng tự nhiên rất cao”, “tỉ lệ tăng dân số đang tăng dần” hoặc “cơ cấu dân số trẻ”. Thực tế, dân số Việt Nam vẫn tăng nhưng tỉ lệ gia tăng tự nhiên đã giảm và đang bước vào thời kì dân số vàng, có xu hướng già hóa.
Phát biểu nào không đúng về đặc điểm dân số nước ta hiện nay?
Trong các đề trắc nghiệm Địa lí 12, phát biểu không đúng thường rơi vào những nhận định sau, tùy theo phương án cho sẵn:
Bạn đang xem: Phát biểu nào không đúng về dân số nước ta hiện nay?

- “Gia tăng tự nhiên rất cao” — Sai. Nhờ chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình, mức gia tăng dân số tự nhiên đã giảm và luôn dưới 1,5%.
- “Tỉ lệ tăng dân số đang tăng dần” — Sai. Dân số vẫn tăng nhưng tỉ lệ gia tăng có xu hướng giảm, không phải tăng lên.
- “Dân số tăng nhanh, cơ cấu dân số trẻ” — Sai với hiện tại. Nước ta đang trong thời kì cơ cấu dân số vàng và bắt đầu già hóa.
- “Tỷ suất sinh cao, tỷ suất tử cao” — Sai. Cả tỷ suất sinh và tỷ suất tử đều đã giảm đáng kể.
Ngược lại, các phát biểu đúng gồm: dân số đông, nhiều thành phần dân tộc, dân tộc Kinh đông nhất, phân bố dân cư chưa hợp lí, và đang trong thời kì dân số vàng.
Những đặc điểm đúng về dân số Việt Nam hiện nay
Để chọn đúng phương án “không đúng”, cần nắm rõ các đặc điểm thực tế của dân số nước ta. Bảng dưới đây tổng hợp những đặc điểm chính kèm giải thích.
| Đặc điểm | Nội dung cụ thể |
|---|---|
| Quy mô dân số | Đông dân, đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á và thứ 13 thế giới |
| Thành phần dân tộc | Nhiều dân tộc (54 dân tộc), dân tộc Kinh chiếm khoảng 86,2% |
| Gia tăng tự nhiên | Đã giảm, hiện luôn dưới 1,5%/năm |
| Cơ cấu tuổi | Đang trong thời kì dân số vàng, bắt đầu già hóa |
| Phân bố dân cư | Chưa hợp lí, tập trung chủ yếu ở đồng bằng và nông thôn |
So sánh phương án trong đề với bảng này giúp loại nhanh phát biểu sai. Bất kỳ nhận định nào mâu thuẫn với các đặc điểm trên đều là đáp án cần chọn.
Vì sao “gia tăng tự nhiên rất cao” là phát biểu sai?
Đây là bẫy phổ biến nhất trong dạng câu hỏi này. Cần hiểu rõ bối cảnh dân số Việt Nam qua các giai đoạn để tránh nhầm lẫn.
Xem thêm : Cơ quan tương tự là những cơ quan có đặc điểm gì?
Vào giữa thế kỷ 20, Việt Nam từng có tỷ lệ gia tăng dân số rất cao, có thời điểm vượt 3%/năm. Đây là giai đoạn “bùng nổ dân số” khiến nhiều người vẫn giữ ấn tượng dân số nước ta tăng nhanh.
Tuy nhiên, nhờ thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình trong nhiều thập kỷ, tỷ lệ gia tăng tự nhiên đã giảm mạnh xuống dưới 1,5%. Vì vậy, nhận định “gia tăng tự nhiên rất cao” mô tả quá khứ chứ không phản ánh đúng hiện tại.
Kiến thức bổ sung: Thời kì “dân số vàng” và xu hướng già hóa
Một khái niệm quan trọng gắn liền với đặc điểm dân số nước ta hiện nay là cơ cấu dân số vàng. Đây là giai đoạn tỉ lệ người trong độ tuổi lao động (15–64 tuổi) chiếm ưu thế so với nhóm phụ thuộc.
Thời kì dân số vàng tạo lợi thế lớn về nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế, khi cứ hai người trong độ tuổi lao động mới phải “gánh” một người phụ thuộc. Việt Nam bắt đầu bước vào giai đoạn này từ khoảng năm 2007.
Song song đó, tỉ lệ trẻ em giảm và tỉ lệ người cao tuổi tăng khiến dân số nước ta có xu hướng già hóa. Đây là lý do khiến nhận định “cơ cấu dân số trẻ” không còn đúng với thực tế hiện nay.
Kiến thức liên quan: Phân bố dân cư chưa hợp lí
Bên cạnh cơ cấu tuổi, phân bố dân cư cũng là đặc điểm hay xuất hiện trong đề. Dân cư nước ta phân bố không đồng đều giữa các vùng và giữa thành thị – nông thôn.
Xem thêm : Cơ năng của một vật dao động điều hòa là gì?
Theo sách giáo khoa Địa lí 12, khu vực đồng bằng tập trung khoảng 75% dân số với mật độ dân số cao, trong khi miền núi và trung du dân cư thưa thớt. Sự chênh lệch này gây lãng phí tài nguyên ở nơi thưa dân và sức ép lên nơi đông dân.
Về phân bố thành thị – nông thôn, phần lớn dân cư nước ta vẫn sống ở nông thôn. Do đó, phát biểu “số dân thành thị nhiều hơn nông thôn” cũng là một dạng nhận định không đúng thường gặp.
Câu hỏi thường gặp về đặc điểm dân số nước ta
Tỉ lệ gia tăng tự nhiên của nước ta hiện nay khoảng bao nhiêu?
Luôn dưới 1,5%/năm và có xu hướng tiếp tục giảm.
Dân số nước ta còn “trẻ” không?
Không. Nước ta đang trong thời kì dân số vàng và bắt đầu già hóa.
Dân tộc nào đông nhất Việt Nam?
Dân tộc Kinh, chiếm khoảng 86,2% dân số cả nước.
Tóm lại, phát biểu không đúng về đặc điểm dân số nước ta hiện nay thường là những nhận định gắn với quá khứ như “gia tăng tự nhiên rất cao”, “tăng dần” hay “cơ cấu dân số trẻ”. Khi làm bài, hãy đối chiếu từng phương án với thực tế: dân số đông, nhiều dân tộc, gia tăng tự nhiên đã giảm, đang trong thời kì dân số vàng và phân bố chưa hợp lí.
Nguồn: https://khoangcach.com
Danh mục: Kiến thức