Sau khi lên ngôi, Ngô Quyền đã xây dựng đất nước theo chế độ quân chủ chuyên chế — vua đứng đầu triều đình, nắm toàn quyền quyết định mọi việc chính trị, quân sự và ngoại giao; dưới vua có các quan văn, quan võ phụ giúp. Đây là mô hình nhà nước quân chủ độc lập đầu tiên của người Việt sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.
Sau khi lên ngôi Ngô Quyền xây dựng đất nước theo chế độ nào?
Ngô Quyền xây dựng đất nước theo chế độ quân chủ chuyên chế. Trong thể chế này, nhà vua nắm quyền lực tối cao và trực tiếp quyết định mọi công việc quốc gia, không thông qua bất kỳ chức quan trung gian nào của phương Bắc.
Bạn đang xem: Sau khi lên ngôi Ngô Quyền xây dựng đất nước theo chế độ nào?

Năm 939, sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938, Ngô Quyền chính thức xưng vương, đóng đô tại Cổ Loa và bãi bỏ hoàn toàn chức Tiết độ sứ — chức quan đô hộ do phong kiến phương Bắc lập ra. Việc này khẳng định triều đình mới do người Việt hoàn toàn làm chủ, chấm dứt sự lệ thuộc vào nhà Nam Hán.
Tổ chức bộ máy nhà nước thời Ngô Quyền
Bộ máy nhà nước thời Ngô Quyền tuy còn đơn giản nhưng đã định hình rõ mô hình quân chủ tập trung. Quyền lực được phân cấp từ trung ương xuống địa phương theo trật tự chặt chẽ.
- Ở trung ương: Vua đứng đầu triều đình, quyết định mọi việc; dưới vua đặt các chức quan văn và quan võ phụ trách từng lĩnh vực công việc cụ thể.
- Ở địa phương: Các tướng lĩnh có công được vua cử đi cai quản những châu quan trọng, giữ chức thứ sử để trông coi và ổn định trật tự các vùng.
- Về lễ nghi: Ngô Quyền chế định triều nghi, quy định phẩm phục và màu sắc trang phục cho quan lại các cấp, thể hiện tính quy củ của một triều đình độc lập.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, mùa xuân năm 939, Ngô Quyền xưng vương, lập Dương thị làm hoàng hậu, đặt trăm quan và định màu sắc triều phục. Cách tổ chức này đặt nền móng cho các triều đại quân chủ về sau như Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần.
Vì sao chọn Cổ Loa làm kinh đô?
Ngô Quyền quyết định đóng đô ở Cổ Loa (nay thuộc huyện Đông Anh, Hà Nội) với hai lý do mang ý nghĩa sâu sắc về chính trị và quân sự.
Thứ nhất, Cổ Loa từng là kinh đô của nước Âu Lạc thời An Dương Vương. Việc chọn nơi đây thể hiện ý thức kế thừa truyền thống dựng nước và giữ nước từ thời Hùng Vương — An Dương Vương, khẳng định tính chính thống của chính quyền người Việt.
Xem thêm : Tác dụng của ngôi kể thứ nhất trong văn tự sự là gì?
Thứ hai, Cổ Loa có hệ thống thành quách kiên cố cùng vị trí phòng thủ thuận lợi. Điều này giúp triều đình mới củng cố trung tâm chính trị, quân sự và sẵn sàng bảo vệ nền độc lập vừa giành lại trước nguy cơ xâm lược từ bên ngoài.
Ý nghĩa lịch sử của việc xây dựng chính quyền độc lập
Việc Ngô Quyền thiết lập nhà nước quân chủ chuyên chế đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc. Nhà yêu nước Phan Bội Châu từng tôn Ngô Quyền là “vị tổ trung hưng” của dân tộc trong tác phẩm Việt Nam quốc sử khảo.
Chính quyền mới chấm dứt vĩnh viễn hơn một nghìn năm đô hộ của phong kiến phương Bắc, mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ thực sự và lâu dài. Đây là nền tảng để dân tộc bước vào kỷ nguyên văn minh Đại Việt với các triều đại rực rỡ sau này.
Về mặt thể chế, mô hình quân chủ do Ngô Quyền khởi dựng đặt cơ sở cho việc hình thành một nhà nước trung ương tập quyền của người Việt, khẳng định chủ quyền quốc gia và bản sắc chính trị độc lập trước phương Bắc.
Phân biệt chế độ quân chủ chuyên chế với các thể chế khác
Nhiều người dễ nhầm lẫn chế độ quân chủ chuyên chế thời Ngô Quyền với các hình thái nhà nước khác. Bảng dưới đây giúp phân biệt rõ đặc điểm cốt lõi của từng thể chế.
| Chế độ | Đặc điểm chính |
|---|---|
| Quân chủ chuyên chế | Vua nắm toàn bộ quyền lực, quyết định mọi việc — đúng với thời Ngô Quyền |
| Quân chủ lập hiến | Quyền vua bị giới hạn bởi hiến pháp, thường có quốc hội |
| Cộng hòa quý tộc | Quyền lực nằm trong tay một nhóm quý tộc |
| Dân chủ chủ nô | Chỉ tầng lớp chủ nô tự do được tham gia chính trị |
Chỉ có quân chủ chuyên chế phù hợp với bối cảnh Việt Nam giai đoạn đầu độc lập, khi quyền lực cần tập trung cao độ vào tay nhà vua để củng cố nền tự chủ non trẻ.
Bối cảnh trước khi Ngô Quyền xưng vương
Để hiểu vì sao chế độ quân chủ chuyên chế là bước ngoặt, cần nhìn lại giai đoạn Bắc thuộc kéo dài. Từ năm 111 TCN, các triều đại phong kiến Trung Quốc lần lượt cai trị nước ta thông qua chức Tiết độ sứ.
Xem thêm : Các phim có sự tham gia của Viên Băng Nghiên đầy đủ
Trước Ngô Quyền, các thủ lĩnh người Việt như Khúc Thừa Dụ (905), Khúc Hạo và Dương Đình Nghệ đã giành quyền tự chủ, nhưng vẫn giữ danh nghĩa Tiết độ sứ của phương Bắc. Chính quyền khi đó chưa thực sự tách rời khỏi bộ máy đô hộ.
Chỉ đến khi Ngô Quyền bãi bỏ chức Tiết độ sứ và xưng vương năm 939, người Việt mới có một chính quyền độc lập hoàn toàn. Đây là điểm khác biệt căn bản đưa nhà Ngô trở thành mốc mở đầu thời kỳ độc lập tự chủ lâu dài.
Câu hỏi thường gặp về việc Ngô Quyền xây dựng đất nước
Ngô Quyền lên ngôi năm nào?
Năm 939, sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938, Ngô Quyền xưng vương và lập ra nhà Ngô.
Ngô Quyền đóng đô ở đâu?
Ông đóng đô tại Cổ Loa, nay thuộc huyện Đông Anh, Hà Nội, kinh đô cũ của Âu Lạc.
Ngô Quyền đã bãi bỏ chức quan nào?
Ông bãi bỏ chức Tiết độ sứ — chức quan đô hộ do phong kiến phương Bắc đặt ra.
Dưới vua thời Ngô Quyền có những ai?
Dưới vua là các quan văn và quan võ, phụ trách từng lĩnh vực công việc của triều đình.
Tóm lại, sau khi lên ngôi năm 939, Ngô Quyền đã xây dựng đất nước theo chế độ quân chủ chuyên chế với vua đứng đầu nắm toàn quyền, đóng đô ở Cổ Loa và bãi bỏ chức Tiết độ sứ. Mô hình nhà nước này không chỉ khẳng định nền độc lập sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc mà còn đặt nền móng vững chắc cho các triều đại quân chủ Việt Nam về sau.
Nguồn: https://khoangcach.com
Danh mục: Kiến thức