Thời cơ ngàn năm có một tổng khởi nghĩa 1945 kết thúc khi nào?

8 phút đọc

Thời cơ “ngàn năm có một” để nhân dân Việt Nam tổng khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945 kết thúc khi quân Đồng minh vào Đông Dương giải giáp quân đội Nhật. Thời cơ này chỉ tồn tại trong khoảng thời gian từ khi Nhật đầu hàng Đồng minh đến trước khi quân Đồng minh kéo vào.

Thời cơ “ngàn năm có một” trong Tổng khởi nghĩa 1945 kết thúc khi nào?

Thời cơ “ngàn năm có một” kết thúc khi quân Đồng minh vào Đông Dương giải giáp quân đội Nhật. Đây là đáp án chuẩn theo nội dung sách giáo khoa Lịch sử lớp 12 về Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Thời cơ ngàn năm có một tổng khởi nghĩa 1945 kết thúc khi nào
Thời cơ ngàn năm có một tổng khởi nghĩa 1945 kết thúc khi nào

Thời cơ này chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian ngắn: từ khi phát xít Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh (ngày 15/8/1945) đến trước khi quân Đồng minh tiến vào Đông Dương. Đây là “khoảng trống quyền lực” hiếm có mà cách mạng Việt Nam đã kịp thời chớp lấy.

Vì sao thời cơ kết thúc khi quân Đồng minh vào Đông Dương?

Nếu nhân dân Việt Nam nổi dậy giành chính quyền sau khi quân Đồng minh đã vào, cuộc khởi nghĩa sẽ đối mặt với nhiều bất lợi về mặt pháp lý và quân sự. Chính quyền lập ra khi đó khó được công nhận là hợp pháp theo luật pháp quốc tế.

Khi quân Đồng minh kéo vào, những kẻ thù mới của cách mạng Việt Nam sẽ xuất hiện đồng thời từ nhiều phía:

  • Ở phía Bắc: quân Trung Hoa Dân quốc kéo vào giải giáp quân Nhật, theo sau là các lực lượng tay sai âm mưu chống phá chính quyền cách mạng.
  • Ở phía Nam: thực dân Anh tạo điều kiện cho thực dân Pháp quay lại xâm lược Việt Nam.

Chính vì vậy, khoảng thời gian trước khi quân Đồng minh vào là thời điểm thuận lợi nhất. Đảng đã xác định phải phát động tổng khởi nghĩa và giành chính quyền trước khi lực lượng này đặt chân đến.

Diễn biến chớp thời cơ của Cách mạng Tháng Tám 1945

Ngay khi nhận tin phát xít Nhật sắp đầu hàng, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh đã hành động khẩn trương để tận dụng thời cơ. Hội nghị toàn quốc của Đảng và Đại hội Quốc dân được triệu tập tại Tân Trào để phát động tổng khởi nghĩa.

Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào từ ngày 16 đến 17/8/1945, tán thành chủ trương tổng khởi nghĩa và thông qua nhiều quyết định quan trọng. Từ đó, làn sóng khởi nghĩa lan rộng nhanh chóng trên cả nước.

Cuộc Tổng khởi nghĩa diễn ra và giành thắng lợi chỉ trong vòng khoảng hai tuần. Các địa phương lần lượt giành chính quyền, đến ngày 28/8/1945 những địa phương cuối cùng cũng hoàn thành việc giành chính quyền về tay nhân dân.

Bài học về nắm bắt thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám

Cách mạng Tháng Tám 1945 để lại bài học lớn về nghệ thuật chớp thời cơ. Thời cơ cách mạng là sự kết hợp giữa điều kiện khách quan chín muồi và sự chuẩn bị chủ quan đầy đủ của lực lượng cách mạng.

Điều kiện khách quan thuận lợi chính là việc phát xít Nhật đầu hàng, khiến quân Nhật ở Đông Dương tê liệt và chính phủ tay sai Trần Trọng Kim hoang mang cực độ. Đây là “khoảng trống quyền lực” mà cách mạng cần tận dụng.

Về mặt chủ quan, Đảng đã có quá trình chuẩn bị lâu dài qua các cao trào 1930–1931, 1936–1939 và đặc biệt là giai đoạn 1939–1945 với việc xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang và căn cứ địa cách mạng. Sự chuẩn bị này giúp cách mạng sẵn sàng hành động ngay khi thời cơ đến.

Ý nghĩa của việc nắm bắt thời cơ đúng lúc

Việc chớp đúng thời cơ “ngàn năm có một” cho thấy tầm nhìn chiến lược sắc bén của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nếu khởi nghĩa quá sớm khi Nhật còn mạnh, cách mạng sẽ tổn thất lớn; nếu quá muộn khi Đồng minh đã vào, thời cơ sẽ vuột mất.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã mở đường cho sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày 2/9/1945. Đây là minh chứng cho việc nắm bắt thời cơ đúng thời điểm có ý nghĩa quyết định đối với vận mệnh dân tộc.

Câu hỏi thường gặp về thời cơ Tổng khởi nghĩa 1945

Thời cơ “ngàn năm có một” bắt đầu từ khi nào?

Từ khi phát xít Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh, ngày 15/8/1945.

Thời cơ này kết thúc khi nào?

Khi quân Đồng minh vào Đông Dương giải giáp quân đội Nhật.

Cách mạng Tháng Tám thành công vào ngày nào?

Cuộc tổng khởi nghĩa cơ bản hoàn thành trên cả nước vào ngày 28/8/1945.

Vì sao gọi là thời cơ “ngàn năm có một”?

Vì đây là khoảng trống quyền lực hiếm có, thuận lợi bậc nhất để giành chính quyền.

Tóm lại, thời cơ “ngàn năm có một” trong Tổng khởi nghĩa 1945 kết thúc khi quân Đồng minh vào Đông Dương giải giáp quân đội Nhật. Việc nắm bắt chính xác khoảng thời gian ngắn ngủi này là yếu tố then chốt làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, mở ra kỷ nguyên độc lập cho dân tộc Việt Nam.