Trong nguyên tử, loại hạt có khối lượng không đáng kể là electron. Đây là câu hỏi trắc nghiệm phổ biến trong chương trình Hóa học lớp 10, bài về thành phần nguyên tử. Electron có khối lượng nhỏ hơn khoảng 1836 lần so với proton và nơtron nên thường được bỏ qua trong tính toán khối lượng nguyên tử.
Trong nguyên tử loại hạt nào có khối lượng không đáng kể?
Trong nguyên tử, loại hạt có khối lượng không đáng kể so với các hạt còn lại là electron. Đây là đáp án chính xác trong các đề trắc nghiệm Hóa học lớp 10 về thành phần cấu tạo nguyên tử.
Bạn đang xem: Trong nguyên tử loại hạt nào có khối lượng không đáng kể?

Electron có khối lượng chỉ khoảng 0,00055 amu, tương đương khoảng 9,1094 × 10⁻³¹ kg. Con số này nhỏ hơn khoảng 1836 lần so với khối lượng của proton hoặc nơtron.
Trong khi đó, proton và nơtron có khối lượng xấp xỉ nhau và đều gần bằng 1 amu. Vì chênh lệch quá lớn, khối lượng của electron được coi là không đáng kể khi tính khối lượng nguyên tử.
So sánh khối lượng ba loại hạt cấu tạo nguyên tử
Nguyên tử được cấu tạo bởi ba loại hạt cơ bản: proton, nơtron và electron. Bảng dưới đây so sánh khối lượng và điện tích của từng loại hạt để thấy rõ vì sao electron được xem là không đáng kể.
| Loại hạt | Khối lượng (kg) | Khối lượng (amu) | Điện tích | Vị trí |
|---|---|---|---|---|
| Proton | ≈ 1,6726 × 10⁻²⁷ | ≈ 1 | Dương (+) | Hạt nhân |
| Nơtron | ≈ 1,6750 × 10⁻²⁷ | ≈ 1 | Không mang điện | Hạt nhân |
| Electron | ≈ 9,1094 × 10⁻³¹ | ≈ 0,00055 | Âm (−) | Vỏ nguyên tử |
Xem thêm : Đội bóng nào vô địch Ligue 1 mùa giải 2021-2022?
Có thể thấy khối lượng electron nhỏ hơn proton và nơtron gần 1836 lần. Đây là lý do trực tiếp khiến hạt electron được bỏ qua trong đa số phép tính về khối lượng.
Vì sao khối lượng nguyên tử tập trung ở hạt nhân?
Vì electron quá nhẹ, gần như toàn bộ khối lượng nguyên tử tập trung ở hạt nhân — nơi chứa proton và nơtron. Theo SGK Hóa học 10 (Bộ Giáo dục và Đào tạo), khối lượng nguyên tử hầu như tập trung ở hạt nhân.
Điều này dẫn tới một quy ước quan trọng trong hóa học và vật lý: khối lượng nguyên tử được tính xấp xỉ bằng tổng khối lượng của proton và nơtron trong hạt nhân.
- Khối lượng nguyên tử ≈ khối lượng hạt nhân: Do phần vỏ electron đóng góp không đáng kể vào khối lượng chung.
- Số khối A = số proton + số nơtron: Electron không được tính vào số khối vì khối lượng quá nhỏ.
- Kích thước ngược lại: Dù rất nhẹ, electron lại chiếm gần như toàn bộ thể tích nguyên tử khi chuyển động quanh hạt nhân.
Nói cách khác, nguyên tử gần như “rỗng”, với khối lượng dồn vào một hạt nhân cực nhỏ ở trung tâm.
Điện tích và vai trò của các hạt trong nguyên tử
Bên cạnh khối lượng, mỗi loại hạt còn có điện tích và vai trò riêng, quyết định tính chất của nguyên tử. Việc nắm rõ điện tích giúp phân biệt vai trò từng hạt trong cấu tạo nguyên tử.
Proton mang điện tích dương và nằm trong hạt nhân, quyết định số hiệu nguyên tử và bản chất của nguyên tố. Nơtron không mang điện, cũng nằm trong hạt nhân và góp phần tạo nên số khối.
Xem thêm : XIX là thế kỷ mấy? Giải đáp cách đọc số La Mã
Electron mang điện tích âm, chuyển động trong không gian bao quanh hạt nhân. Trong một nguyên tử trung hòa về điện, số proton luôn bằng số electron, giúp nguyên tử cân bằng điện tích tổng thể.
Câu hỏi thường gặp về hạt có khối lượng không đáng kể
Hạt electron nặng bao nhiêu?
Khoảng 0,00055 amu, tức 9,1094 × 10⁻³¹ kg, nhỏ hơn proton gần 1836 lần.
Vì sao bỏ qua khối lượng electron?
Vì electron quá nhẹ so với proton và nơtron nên không ảnh hưởng đáng kể đến khối lượng nguyên tử.
Khối lượng nguyên tử tập trung ở đâu?
Hầu như tập trung ở hạt nhân, nơi chứa proton và nơtron.
Hạt nào mang điện tích âm?
Electron mang điện tích âm và chuyển động quanh hạt nhân.
Tóm lại, trong nguyên tử loại hạt có khối lượng không đáng kể là electron, với khối lượng chỉ bằng khoảng 1/1836 so với proton hay nơtron. Chính đặc điểm này khiến khối lượng nguyên tử được xem là tập trung ở hạt nhân, một kiến thức nền tảng khi học về cấu tạo nguyên tử trong chương trình Hóa học lớp 10.
Nguồn: https://khoangcach.com
Danh mục: Kiến thức