Các phim của đạo diễn Trương Nghệ Mưu đầy đủ nhất

12 phút đọc

Các phim của đạo diễn Trương Nghệ Mưu trải dài hơn 35 năm sự nghiệp, từ phim đầu tay Cao lương đỏ (1988) đến bom tấn phòng vé Mãn giang hồng (2023). Ông là đại diện tiêu biểu của thế hệ đạo diễn thứ năm Trung Quốc, với ba lần được đề cử giải Oscar Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất.

Các phim của đạo diễn Trương Nghệ Mưu gồm những tác phẩm nào?

Các phim của đạo diễn Trương Nghệ Mưu chia thành ba dòng chính: phim nghệ thuật xã hội, phim kiếm hiệp thị giác và phim thương mại hiện đại. Sự nghiệp đạo diễn của ông bắt đầu năm 1988 và kéo dài đến nay.

Các phim của đạo diễn Trương Nghệ Mưu
Các phim của đạo diễn Trương Nghệ Mưu

Những tác phẩm được nhắc đến nhiều nhất bao gồm Cao lương đỏ, Cúc Đậu, Đèn lồng đỏ treo cao, Thu Cúc đi kiện, Phải sống, Không thiếu một em, Anh hùng, Thập diện mai phục, Hoàng Kim Giáp, Kim Lăng thập tam thoa, Tử chiến Trường Thành, Ảnh (Vô ảnh), Một giây, Huyền nhai chi thượng, Mãn giang hồng và Kiên như bàn thạch.

Theo trang Wikipedia tiếng Việt, một chủ đề xuyên suốt trong phim của ông là sự kiên cường của người dân Trung Quốc trước nghịch cảnh, thể hiện rõ trong Phải sống (1994) và Không thiếu một em (1999).

Giai đoạn phim nghệ thuật kinh điển (1988–1999)

Giai đoạn đầu sự nghiệp gắn liền với “nàng thơ” Củng Lợi và những câu chuyện về số phận con người trong xã hội Trung Quốc. Đây là thời kỳ định hình phong cách sử dụng màu sắc đặc trưng của Trương Nghệ Mưu.

  • Cao lương đỏ (1988): Phim đạo diễn đầu tay, giành giải Gấu vàng tại Liên hoan phim quốc tế Berlin, đưa tên tuổi ông vụt sáng chỉ sau một đêm.
  • Cúc Đậu (1990): Tác phẩm đầu tiên của ông nhận đề cử giải Oscar Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất.
  • Đèn lồng đỏ treo cao (1991): Kiệt tác về thân phận người phụ nữ trong gia đình phong kiến, nổi bật với bố cục màu sắc và tiếp tục nhận đề cử Oscar.
  • Thu Cúc đi kiện (1992): Kể về người phụ nữ nông thôn đi kiện trưởng thôn đòi công bằng cho chồng, mang về giải Sư tử vàng tại Liên hoan phim Venice.
  • Phải sống (1994): Bức tranh về gia đình Trung Quốc qua nhiều biến động lịch sử, khắc họa sức sống bền bỉ của con người.
  • Không thiếu một em (1999): Phim về giáo dục nông thôn, dùng diễn viên nghiệp dư, tiếp tục đoạt Sư tử vàng tại Venice.

Giai đoạn này khẳng định vị thế của ông trên bản đồ điện ảnh thế giới, với hai giải Sư tử vàng danh giá tại Venice.

Dòng phim kiếm hiệp thị giác đỉnh cao

Từ năm 2002, Trương Nghệ Mưu chuyển hướng sang phim võ hiệp giàu tính thị giác, kết hợp võ thuật với bố cục màu sắc và quy mô sản xuất lớn. Đây là dòng phim đưa tên tuổi ông đến với khán giả đại chúng toàn cầu.

Theo báo VnExpress, Anh hùng (2003) là một trong ba phim của ông nhận đề cử Oscar Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất, bên cạnh Cúc Đậu và Đèn lồng đỏ treo cao.

Anh hùng (2002) lấy bối cảnh thời Chiến Quốc, kể chuyện các thích khách mưu sát Tần Vương, quy tụ dàn sao Lý Liên Kiệt, Lương Triều Vỹ, Trương Mạn Ngọc, Chân Tử Đan và Chương Tử Di. Thập diện mai phục (2004) tiếp nối với câu chuyện về cô gái mù Tiểu Muội do Chương Tử Di thủ vai. Hoàng Kim Giáp (2006) là phim cổ trang cung đình với vai hoàng hậu của Củng Lợi, còn Ảnh (2018) mang tông màu thủy mặc đen trắng độc đáo, lấy cảm hứng từ phim Kagemusha của đạo diễn Kurosawa Akira.

Các phim thương mại và tác phẩm gần đây (2011–nay)

Bước sang thập niên 2010, các phim của Trương Nghệ Mưu đa dạng hơn về đề tài, từ chiến tranh, sử thi đến trinh thám hình sự. Ông cũng mở rộng hợp tác với Hollywood trong giai đoạn này.

Tên phim Năm Thể loại
Kim Lăng thập tam thoa 2011 Chiến tranh, lịch sử
Tử chiến Trường Thành 2016 Hành động, quái vật
Ảnh (Vô ảnh) 2018 Cổ trang, dã sử
Một giây 2020 Chính kịch
Huyền nhai chi thượng 2021 Điệp báo
Mãn giang hồng 2023 Cổ trang, chính kịch
Kiên như bàn thạch 2024 Hình sự, trinh thám

Tử chiến Trường Thành (2016) là phim có kinh phí cao nhất của ông, có sự tham gia của tài tử Hollywood Matt Damon. Mãn giang hồng (2023) trở thành tác phẩm ăn khách nhất trong sự nghiệp về doanh thu.

Theo báo VnExpress, Mãn giang hồng đạt doanh thu hơn 4 tỷ nhân dân tệ (gần 600 triệu USD), vượt xa phim đứng thứ hai của ông là Huyền nhai chi thượng.

Phong cách nghệ thuật đặc trưng của Trương Nghệ Mưu

Điểm nhận diện rõ nhất trong phim của Trương Nghệ Mưu là cách sử dụng màu sắc phong phú và bố cục hình ảnh mang tính hội họa. Xuất thân là nhà quay phim đã ảnh hưởng sâu sắc đến ngôn ngữ thị giác của ông.

Ông thường xây dựng những gam màu chủ đạo mạnh cho từng phim: sắc đỏ rực trong Cao lương đỏ và Đèn lồng đỏ treo cao, các mảng màu tương phản trong Anh hùng, hay tông đen trắng thủy mặc trong Ảnh. Cách phối màu này không chỉ để đẹp mà còn truyền tải cảm xúc và chủ đề của câu chuyện.

Một dấu ấn khác là khả năng phát hiện và bồi dưỡng diễn viên. Trương Nghệ Mưu đã đưa Củng Lợi, Chương Tử Di, Châu Đông Vũ và nhiều gương mặt khác trở thành ngôi sao quốc tế, mỗi người thường bắt đầu vai chính đầu tay ở tuổi đôi mươi.

Thế hệ đạo diễn thứ năm và bối cảnh điện ảnh Trung Quốc

Trương Nghệ Mưu được xem là nhân vật chủ chốt của thế hệ đạo diễn thứ năm Trung Quốc. Đây là nhóm nhà làm phim tốt nghiệp Học viện Điện ảnh Bắc Kinh sau Cách mạng Văn hóa, tạo nên bước ngoặt cho điện ảnh nước này.

Thế hệ này báo hiệu sự khác biệt rõ rệt so với dòng phim tuyên truyền trước đó, đưa điện ảnh Trung Quốc mới đến với khán giả toàn cầu. Trước khi làm đạo diễn, Trương Nghệ Mưu từng đảm nhận vai trò quay phim cho Hoàng thổ địa (1984) của đạo diễn Trần Khải Ca — một tên tuổi lớn khác cùng thế hệ.

Bên cạnh điện ảnh, ông còn nổi tiếng ở vai trò đạo diễn sự kiện. Trương Nghệ Mưu là tổng đạo diễn lễ khai mạc và bế mạc Thế vận hội Mùa hè Bắc Kinh 2008 và Thế vận hội Mùa đông Bắc Kinh 2022, ghi dấu ấn về khả năng dàn dựng quy mô lớn.

Cách chọn phim Trương Nghệ Mưu phù hợp với sở thích

Với gia tài đồ sộ trải nhiều thể loại, người xem có thể chọn phim theo gu thưởng thức riêng. Dưới đây là gợi ý theo từng nhóm sở thích để bắt đầu tìm hiểu phim của ông.

  • Yêu thích chiều sâu nội tâm và số phận con người: Bắt đầu với Phải sống, Đèn lồng đỏ treo cao và Thu Cúc đi kiện.
  • Mê võ thuật và hình ảnh mãn nhãn: Chọn Anh hùng, Thập diện mai phục và Hoàng Kim Giáp.
  • Muốn xem phong cách thị giác thử nghiệm: Ảnh với tông thủy mặc là lựa chọn đáng chú ý.
  • Thích tác phẩm mới và tiết tấu hiện đại: Mãn giang hồng và Kiên như bàn thạch là hai phim gần đây nhất.

Khán giả mới nên xem theo trình tự thời gian để cảm nhận rõ sự chuyển mình trong phong cách của đạo diễn qua từng thời kỳ.

Câu hỏi thường gặp về các phim của Trương Nghệ Mưu

Phim đầu tay của Trương Nghệ Mưu là phim nào?

Cao lương đỏ (1988), giành giải Gấu vàng tại Liên hoan phim Berlin.

Phim nào của ông ăn khách nhất?

Mãn giang hồng (2023), doanh thu gần 600 triệu USD tại phòng vé.

Trương Nghệ Mưu có mấy lần được đề cử Oscar?

Ba lần: Cúc Đậu, Đèn lồng đỏ treo cao và Anh hùng.

Diễn viên nào gắn liền với phim của ông?

Củng Lợi và Chương Tử Di là hai “nàng thơ” nổi tiếng nhất.

Các phim của đạo diễn Trương Nghệ Mưu là hành trình nghệ thuật đáng nể, từ những câu chuyện nhân văn giản dị đến các đại cảnh võ hiệp tráng lệ. Dù ở thể loại nào, ông vẫn giữ được dấu ấn thị giác riêng biệt và tinh thần khai thác chiều sâu con người. Với người mới bắt đầu, xem tuần tự các tác phẩm theo mốc thời gian sẽ là cách tốt nhất để hiểu trọn vẹn tài năng của vị đạo diễn này.