Vị vua nào đã xây dựng Vạn Lý Trường Thành? Giải đáp

8 phút đọc

Tần Thủy Hoàng là vị vua gắn liền với việc xây dựng Vạn Lý Trường Thành. Sau khi thống nhất Trung Hoa năm 221 TCN, ông ra lệnh nối liền các đoạn tường thành rời rạc của các nước thời Chiến Quốc thành một hệ thống phòng thủ liên hoàn ở phía bắc.

Vị vua nào đã xây dựng Vạn Lý Trường Thành?

Vị vua xây dựng Vạn Lý Trường Thành là Tần Thủy Hoàng (tên thật Doanh Chính), hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Quốc năm 221 TCN. Sau khi dẹp yên sáu nước chư hầu, ông cho kết nối và mở rộng các đoạn thành lũy có sẵn thành một tuyến phòng thủ thống nhất.

Vị vua nào đã xây dựng Vạn Lý Trường Thành
Vị vua nào đã xây dựng Vạn Lý Trường Thành

Mục đích chính là ngăn chặn các cuộc xâm lấn của bộ tộc du mục Hung Nô ở phương bắc. Tần Thủy Hoàng giao cho danh tướng Mông Điềm chỉ huy công trình, huy động hàng chục vạn binh lính, tù nhân và dân phu tham gia lao dịch.

Cần lưu ý một điểm quan trọng: Tần Thủy Hoàng không phải người duy nhất xây bức tường này. Ông là người khởi đầu quá trình hợp nhất, còn công trình hoàn chỉnh mà chúng ta thấy hôm nay là kết quả tích lũy qua nhiều triều đại kế tiếp.

Vì sao Tần Thủy Hoàng cho xây Vạn Lý Trường Thành?

Động cơ xây dựng Vạn Lý Trường Thành thời Tần xuất phát từ nhu cầu an ninh biên giới. Vùng đất phía bắc thường xuyên bị các bộ tộc du mục cướp phá, đe dọa mùa màng và ổn định chính trị của đế chế non trẻ.

Bên cạnh mục tiêu quân sự, công trình còn mang những ý nghĩa sâu xa hơn:

  • Phòng thủ chủ động: Tường thành kết hợp tháp canh và đường chạy ngựa giúp truyền tin và điều quân nhanh giữa các đồn.
  • Khẳng định quyền lực: Việc xóa bỏ biên giới cũ giữa các nước chư hầu thể hiện sự thống nhất tuyệt đối dưới triều Tần.
  • Kiểm soát dân cư: Bức tường còn giúp triều đình quản lý việc di chuyển và di dân khai khẩn biên cương.

Theo Wikipedia tiếng Việt, số người chết khi đắp thành thời Tần ước tính từ hàng trăm nghìn đến một triệu người, khiến công trình từng bị gọi là “nghĩa địa dài nhất Trái Đất”.

Các triều đại nào tiếp tục xây dựng Vạn Lý Trường Thành?

Vạn Lý Trường Thành không hoàn thành trong một đời vua mà trải qua hơn 2.000 năm xây đắp. Sau nhà Tần, nhiều triều đại tiếp tục mở rộng, tu bổ và củng cố tuyến phòng thủ này bằng vật liệu ngày càng kiên cố hơn.

Bảng dưới đây tóm tắt đóng góp của các triều đại chính:

Triều đại Thời gian Đóng góp chính
Nhà Tần 221–206 TCN Nối các đoạn thành thời Chiến Quốc thành hệ thống đầu tiên, xây bằng đất nện
Nhà Hán 206 TCN–220 SCN Kéo dài về phía tây để bảo vệ Con đường Tơ lụa
Nhà Minh 1368–1644 Xây kiên cố bằng gạch và đá, tạo nên diện mạo phần lớn còn thấy ngày nay

Phần lớn các đoạn tường nổi tiếng quanh Bắc Kinh như Badaling hay Mutianyu đều thuộc thời nhà Minh, thời kỳ công trình được hoàn thiện và bền vững nhất.

Vạn Lý Trường Thành dài bao nhiêu km?

Tổng chiều dài Vạn Lý Trường Thành là 21.196,18 km theo khảo sát khảo cổ công bố năm 2012, con số được UNESCO ghi nhận. Đây là kết quả cộng dồn toàn bộ các đoạn tường được xây từ thời Tần đến thời Minh.

Trước đó, một nghiên cứu năm 2009 từng đo riêng phần tường do nhà Minh xây và cho kết quả 8.850 km, gồm 6.259 km tường thành, 359 km hào và 2.232 km lá chắn tự nhiên như đồi núi, sông ngòi. Chiều cao trung bình của tường khoảng 7 m, mặt trên rộng 5–6 m, đủ cho ngựa chạy.

Công trình được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 1987, trải dài qua 15 tỉnh, thành phố và khu tự trị của Trung Quốc, từ Sơn Hải Quan bên bờ Biển Bột Hải ở phía đông đến vùng Tân Cương ở phía tây.

Câu hỏi thường gặp về vị vua xây Vạn Lý Trường Thành

Tần Thủy Hoàng tên thật là gì?

Tên thật của ông là Doanh Chính, lên ngôi hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc năm 221 TCN.

Ai trực tiếp chỉ huy xây Vạn Lý Trường Thành thời Tần?

Danh tướng Mông Điềm được Tần Thủy Hoàng giao chỉ huy xây dựng và trấn thủ biên giới phía bắc.

Vạn Lý Trường Thành có phải một bức tường liền mạch không?

Không. Đây là hệ thống nhiều đoạn tường, pháo đài và tháp canh xây qua nhiều triều đại khác nhau.

Đoạn tường thành đẹp nhất hiện nay thuộc triều đại nào?

Phần lớn đoạn được bảo tồn tốt nhất, như Badaling và Mutianyu, đều thuộc thời nhà Minh.

Tóm lại, Tần Thủy Hoàng là vị vua khởi xướng và gắn liền nhất với Vạn Lý Trường Thành, nhưng công trình vĩ đại này là thành quả của hơn 2.000 năm lao động qua nhiều triều đại. Hiểu đúng vai trò của từng thời kỳ giúp chúng ta trân trọng hơn giá trị lịch sử và kỳ tích kiến trúc mà nhân dân Trung Hoa để lại.